Niedziela Palmowa w Kalwarii Zebrzydowskiej

 

Zdjęcie 1. Wjazd Pana Jezusa.

Źródło : Sanktuarium Pasyjno Maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej, zdjęcie autorstwa Artur Brocki, foto by Facebook. 

 Niedziela Palmowa rozpoczyna wydarzenia Wielkiego Tygodnia i ukazuje nam sceny
 „Wjazdu Chrystusa do Jerozolimy” oraz „Wypędzenia kupców ze świątyni”. 
Na sześć dni przed świętem Paschy Jezus powraca do Betanii [1]. 
Jak możemy przeczytać w Ewangelii wg św. Mateusza (21, 1–11):
 „Gdy się przybliżyli do Jerozolimy i przyszli do Betfage na Górze Oliwnej, 
wtedy Jezus posłał dwóch uczniów i rzekł im: 
«Idźcie do wsi, która jest przed wami, a zaraz znajdziecie oślicę uwiązaną i źrebię z nią. 
Odwiążcie je i przyprowadźcie do Mnie!
 A gdyby wam kto co mówił, powiecie: 
‘Pan ich potrzebuje, a zaraz je puści’.
 Stało się to, żeby się spełniło słowo Proroka: 
Powiedzcie Córze Syjońskiej: 
Oto Król twój przychodzi do ciebie łagodny, siedzący na osiołku, źrebięciu oślicy.
 Uczniowie poszli i uczynili, jak im Jezus polecił. 
Przyprowadzili oślicę i źrebię i położyli na nie swe płaszcze, a On usiadł na nich. 
A ogromny tłum słał swe płaszcze na drodze,
 inni obcinali gałązki z drzew i ścielili na drodze. 
A tłumy, które Go poprzedzały i które szły za Nim, wołały głośno:
 
 Hosanna Synowi Dawida!
 Błogosławiony Ten, który przychodzi w imię Pańskie!
 Hosanna na wysokościach!
 
 Gdy wjechał do Jerozolimy, poruszyło się całe miasto i pytano:
  «Kto to jest?». A tłumy odpowiadały: «To jest prorok Jezus z Nazaretu w Galilei».” [2]

 Zdjęcie 2. ,, Misterium Pańskie Rozpoczęte"

Źródło : Sanktuarium Pasyjno Maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej, zdjęcie autorstwa Artur Brocki, foto by Facebook. 

 
 Zdjęcie 3. Hebrajskie Pacholęta.

Źródło : Sanktuarium Pasyjno Maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej, zdjęcie autorstwa Artur Brocki, foto by Facebook. 

    Według starej tradycji, sięgającej już IX w., Jezus Chrystus miał wjechać do Jerozolimy przez jedną z dwóch bram – Złotą albo Piękną, bezpośrednio prowadzącą na Wzgórze Świątynne [3]. W Kalwarii Zebrzydowskiej zakonnik wcielający się w rolę Jezusa wsiada na osiołka i wraz z tłumem pątników wjeżdża od kaplicy św. Rafała do ołtarza polowego, gdzie później pielgrzymi mogą wysłuchać kazania.

 Zdjęcie 4. Wjazd Jezusa do Jerozolimy na ośle.

Źródło : Sanktuarium Pasyjno Maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej, zdjęcie autorstwa Artur Brocki, foto by Facebook. 

   Następną sceną, która ma miejsce, jest oczyszczenie świątyni. Przytoczmy Ewangelię wg św. Marka (11, 15–19):

  „I przyszedł do Jerozolimy. Wszedłszy do świątyni, zaczął wyrzucać tych, którzy sprzedawali i kupowali w świątyni; powywracał stoły zmieniających pieniądze i ławki tych, którzy sprzedawali gołębie, i nie pozwolił, żeby kto przenosił sprzęt przez świątynię. Potem uczył ich, mówiąc: «Czyż nie jest napisane: Mój dom ma być domem modlitwy dla wszystkich narodów, lecz wy uczyniliście z niego jaskinię zbójców». Doszło to do arcykapłanów i uczonych w Piśmie i szukali sposobu, jak by Go zgładzić. Czuli bowiem lęk przed Nim, gdyż cały tłum był zachwycony Jego nauką. Gdy zaś wieczór zapadał, [Jezus i uczniowie] wychodzili poza miasto”[4].

  Według Ewangelii św. Jana Jezus splótł bicz z powrozów i wypędził przekupniów ze świątyni [5]. Taka scena również ma miejsce w Kalwarii. Idealnie odwzorowane są emocje, jakie mógł odczuwać Jezus, widząc handlujących w Domu Bożym niczym na targowisku. Rozrzuca przedmioty leżące na stołach i skrzyniach, a także wypuszcza gołębie, co jest nieodłącznym elementem tradycji Niedzieli Palmowej w Kalwarii Zebrzydowskiej. 

Zdjęcie 5. Wypuszczenie gołębi.

Źródło : Sanktuarium Pasyjno Maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej, zdjęcie autorstwa Artur Brocki, foto by Facebook. 

 
Zdjęcie 6. Moneta cesarska.

Źródło : Sanktuarium Pasyjno Maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej, zdjęcie autorstwa Artur Brocki, foto by Facebook. 

   Wówczas ukazana jest też scena z monetą cesarską. Faryzeusze i uczeni w Piśmie chcieli pozbyć się Jezusa, dlatego zadali Mu pytanie, czy należy płacić Cezarowi, pod którego władzą znajdował się wówczas Izrael. W tamtych czasach tereny te należały do Cesarstwa Rzymskiego. Jezus zapytał: „Czyj jest ten obraz i napis?”, na co odpowiedzieli: „Cezara”. Wtedy powiedział: „Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga”[6].

   Ta odpowiedź spowodowała, że faryzeusze, saduceusze i zwolennicy Heroda Antypasa wspólnie skierowali się przeciwko Niemu [7].

Tu należy wyjaśnić, kim oni byli. Faryzeusze (hebr. „peruszim”, oznaczające „separatystów” lub „interpretatorów”) to członkowie jednej z grup działających w judaizmie pod koniec okresu Drugiej Świątyni Jerozolimskiej[8]. Przeciwstawiali się oni dosłownej interpretacji Biblii, stosowanej przez kapłańską arystokrację saduceuszy, oraz ascetyzmowi esseńczyków[9].

Saduceusze byli kapłańską grupą okresu Drugiej Świątyni[10]. Nie uznawali tradycji ustnego przekazu Tory, stosowanego przez faryzeuszy, a Pismo interpretowali bardzo dosłownie[11]. Odrzucali wiarę w nieśmiertelność i zmartwychwstanie, a zwrot „oko za oko” (Wj 21,24) rozumieli dosłownie[12]. Posiadali również własny kalendarz[13].

Jak podaje Wirtualny Sztetl, ,,uczeni w Piśmie (hebr. soferim) to znawcy Prawa (Tory), pojawiający się często w Nowym Testamencie. Od czasów Ezdrasza (V w. p.n.e.) stanowili klasę ludzi wykształconych (kaznodziejów, sędziów, nauczycieli). W czasach Jezusa wchodzili – obok kapłanów i arystokratów – w skład Sanhedrynu, przy czym większość z nich popierała stronnictwo faryzeuszy”[14].

Po zburzeniu Świątyni w 70 r. n.e. zarówno faryzeusze, jak i saduceusze praktycznie zniknęli ze sceny[15]. Ustne nauczanie faryzeuszy ukształtowało judaizm rabiniczny, którego początek wiąże się ze zgromadzeniem mędrców w Jawne (ustna Tora)[16]. Choć Nowy Testament przedstawia faryzeuszy w niekorzystnym świetle, sami byli oni krytyczni wobec hipokryzji współwyznawców[17]. Nauki saduceuszy wpłynęły natomiast później na Karaimów, którzy wyłamali się z tradycji rabinicznej w VIII w[18].

Powracając do sceny Jezusa w świątyni – podbiega do Niego kobieta i pada do Jego stóp. Tłum chce ją ukamienować za cudzołóstwo. Jezus tworzy krąg, zapisuje prawdopodobnie ich grzechy i mówi słynne słowa: „Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci kamieniem” (J 8,7)[19].

Zdjęcie 7. Przebaczenie jawnogrzesznicy.

Źródło : Sanktuarium Pasyjno Maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej, zdjęcie autorstwa Artur Brocki, foto by Facebook. 

       Tak właśnie kończy się Niedziela Palmowa, czyli pierwszy dzień wydarzeń Wielkiego Tygodnia.


[1] Jezus i jego czasy, red. J. Fronczak, Reader’s Digest, Warszawa 2009 s. 254.
 [2]  Biblia.deon.pl, Ewangelii wg. Św. Mateusza, https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=264, [ Dostęp z dnia 31.03,2026 r.]
[3] Jezus i jego czasy, red. J. Fronczak, dz.cyt., s. 255. 
[4] Biblia.deon.pl, Ewangelia wg. św. Marka, https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=310, [ Dostęp z dnia 31.03,2026 r.] 
[5] Jezus i jego czasy, red. J. Fronczak, dz.cyt., s.257 
[6]Tamże, s. 256 
[7] Tamże. 
[8]A. Unterman, Encyklopedia Tradycji i legend żydowskich, Książka i Wiedza, Warszawa 1994., s.94
[9] Tamże. 
[10]Tamże, s. 239.
[11]Tamże.
[12]Tamże.
[13]Tamże.
[14] Wirtualny Sztetl, Uczeni w Piśmie,  https://sztetl.org.pl/pl/slownik/uczeni-w-pismi, [ Dostęp z dnia 31.03,2026 r.]
[15] A. Unterman, Encyklopedia Tradycji i legend żydowskich, dz.cyt, s.94
[16]Tamże.
[17]Tamże.
[18]Tamże, s. 239.
[19]WBibliii.pl, Ewangelia wg. św. Jana, https://wbiblii.pl/szukaj/J+8%2C7, [ Dostęp z dnia 31.03,2026 r.]



Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Wielki Tydzień w Kalwarii Zebrzydowskiej - Misterium Męki Pańskiej

Wielki Czwartek - przedostatni dzień Misteriów Męki Pańskiej